Lux, Lumen en Candlepower

Bij verlichting wordt de lichtopbrengst op verschillende manieren weergegeven. Hieronder een poging licht te brengen in deze duistere materie:

Candela:

Candela betekent in het latijns kaars. Aangezien men vroeger kaarsen gebruikte in plaats van lampen werd dit vanzelfsprekend een maat om de lichtsterkte mee aan te geven. De candela werd ook ingevoerd als internationale eenheid, waar zoals net vermeld 1 candela overeenkomt met de lichtsterkte van een bepaalde standaard kaars.

Hoe meer licht, hoe meer kaarsjes: Een gloeilamp van 100 watt geeft in alle richtingen een lichtsterkte van 100 candela af.

Lumen:

De SI-eenheid van luminantie of hoeveelheid licht, (de lichtstroom genoemd), afgekort tot Lm.
1 Lm is de hoeveelheid licht die wordt uitgezonden in sterradialen sr (een standaard hoek in de ruimte) door een uniforme puntvormige lichtbron met een sterkte van één candella cd

Men kan dus stellen dat:
1 Lm = 1 cd * sr.

De luminantie oftewel helderheid is de hoeveelheid candela per vierkante meter (cd/m^2).

Candlepower:

Dit begrip wordt toegepast bij zaklampen, het geeft het aantal Lumen in één bepaalde richting aan.
De hoeveelheid Candlepower kan vergroot worden door:

het totaal aantal Lumen te vergroten, dus een sterkere lamp te plaatsen
of door een betere reflector te gebruiken, waardoor de stralen in een kleinere bundel geconcentreerd worden.

Lux:

Lux is de eenheid van verlichtingssterkte, de hoeveelheid licht dat op een bepaald oppervlakte terecht komt. Het aantal lumen per vierkante meter = lux. 1 lx = 1 lm/m²

Een bron met lichtsterkte 1 candela geeft lichtstroom 4 pi lumen, en verlicht een vlak op 1 m afstand met 1 lux, op 2 m met 0,25 lx, enz.

De Zon kan ons verlichten met 100 000 lx, de volle Maan met 0,2 lx.
Een SL-lamp van 18 W geeft 900 lm, heeft 72 cd.

De lux wordt gebruikt om de lichtsterkte in kantoorgebouwen, scholen, en andere werkplekken vast te stellen/aan te geven. Er is namelijk zoveel lux per vierkante meter nodig om goed te kunnen functioneren. Is de verlichting niet goed, en dat betekent in de praktijk meestal te weinig lux, dan zou dit nadelig werken op je prestatievermogen etc...

Samenvatting:

Candela: oranje pijlen, totale hoeveelheid licht.
Lumen: Het totaal van de oranje en paarse pijlen,
CandlePower: de paarse pijlen de hoeveelheid licht in een bepaalde richting
Lux: blauwe pijlen, de hoeveelheid licht dat op een oppervlakte terecht komt.

Door het gebruik van een lens, kunnen we de onderlinge verhouding veranderen:

De hoeveelheid candela blijft gelijk
De hoeveelheid Lumen blijft gelijk
De CandlePower (paarse pijlen) neemt toe.
De hoeveelheid Lux op een bepaald punt wordt vergroot, maar op een ander punt (achter de spiegel juist verkleind)

De truc van een zaklampproducent is om het uitgestraalde licht zoveel mogelijk te bundelen: de oranje pijlen moeten zoveel mogelijk in de paarse pijl terecht komen. Dit heeft de volgende voordelen:

Er kan bij gelijk blijvend aantal Lumen een hogere Candlepower bereikt worden.
De lichtstraal is feller, zodat verder geschenen kan worden, of een specifiek punt helderder uitgelicht kan worden.

Een TL-buis geeft heel veel Lumen, maar weinig Candlepower, terwijl een goede zaklamp met weinig Lumen heel veel Candlepower kan opleveren

Wat heeft u nodig?

Heeft u een smalle bundel nodig, dan kijkt u naar Candlepower.
Heeft u werklicht nodig dan is de hoeveelheid Lux van belang.