
Brand, de theorie:
Wat is brand?
Brand of verbranding is een oxidatieverschijnsel, waarbij een brandbaar
product zich verbindt met zuurstof. Dit gaat gepaard met warmte- en/of
rookontwikkeling en/of met lichtuitstraling of vlamvorming.
Om verbranding mogelijk te maken zijn er altijd 3 elementen nodig:
- Brandbaar product (vaste stof / vloeistof / gas)
- Zuurstof
- Ontbrandingstemperatuur
Deze 3 elementen vormen samen DE BRANDDRIEHOEK! |
|
Brandbestrijding:
Om een brand te bestrijden moeten dus één van de bovengenoemde
elementen verwijderd worden:
- Door water op het vuur te gooien, verlagen we de temperatuur.
- Door een blusdeken over een brandende pan te leggen, sluiten we de
zuurstof toevoer af.
- Door de gaskraan dicht te draaien, stoppen we de toevoer van brandbaar
product.
Op de pagina brandblussers, worden de
verschillende blusmiddelen behandeld.
Brand!:
Een brandend iets is niet altijd ongewenst. Een brandende lucifer of een
brandende open haard is niet bedreigend. We spreken van een "brand"
als één of meer punten van toepassing zijn;:
- het vuur ongewenst is
- er schade wordt veroorzaakt
- het zich ongehinderd kan uitbreiden
Brandstadia:
Brand betekent niet altijd vlammen, er zijn diverse fases;
- Vlammen: deze zijn er slechts een beperkte tijd van de brand. Voor
vlammen is nl voldoende brandbaar materiaal en voldoende zuurstof nodig:
- Gloeien: Na het vlammenstadium komt er vaak een gloeistadium. De
brandbare stoffen zijn nog niet opgebrand, maar er is onvoldoende zuurstof
beschikbaar.
- Bij een brand in een afgesloten ruimte, kan snel het gloeistadium
worden bereikt. Indien de deur wordt geopend en er verse zuurstof wordt
toegelaten, ontstaan direct vlammen.
- Smeulen: Een smeulende brand is een beginnende brand. Er is
verbranding, maar te weinig zuurstof toevoer om de brand echt te laten
oplaaien.
- Dit kan veranderen door bijv. wind of het openen van een deur of raam.
Brand in afgesloten ruimte:
Krijgt u te maken met een brand achter een gesloten deur, dan moeten bij u
alle alarmbellen gaan rinkelen. Het openen van de deur kan fatale gevolgen
hebben! Wat doet u?
- Voel met uw vlakke hand hoog op de deur
- Voel met de rug van uw hand de deurklink.
Als de deur warm aanvoelt:
- Deur dicht laten
- Omgeving waarschuwen
- Meldkamer alarmeren
- Blustoestel of slanghaspel pakken
- Samen met collega naar de deur gaan
Als de deur koud aanvoelt:(of als u met uw collega terugkomt)
Bij het openen van de deur kan een steekvlam ontstaan, dus de deur moet
voorzichtig geopend worden:
- kijk waar de scharnieren zitten
- zitten deze aan uw kant, dan draait de deur naar u toe.
- kniel aan de kant van de scharnieren achter de deur.
- U houdt de deur tegen met uw voet.
- De deur blijft zo tussen u en het mogelijke vuur
- zitten deze aan de andere kant, dan draait de deur van u af.
- kniel aan de kant van de kruk naast de deur.
- U opent de deur een stukje, maar houdt de deurkruk vast.
Na het openen van de deur zijn er 4 mogelijkheden:
- De ruimte achter de deur staat vol rook en brandt; sluit de deur en onruim
de omgeving
- U ziet wel rook, maar geen vuur: Roep of er nog iemand binnen is en sluit
de deur weer zo snel mogelijk.
- Er is een beginnende brand; probeer deze te blussen, maar voorkom
rookverspreiding.
- Er is geen brand.
Blussen:
Blussen is belangrijk, maar uw veiligheid en dat van anderen is belangrijker.
Overschat ook uw mogelijkheden en onderschat de kracht van vuur niet. Denk eerst
na! en let op het volgende:
- Zorg dat er geen extra zuurstof wordt toegevoerd. Houd ramen en deuren dus
dicht!
- Waarschuw ook anderen dat zij deuren en ramen dicht laten.
- Bel de brandweer!
- Beoordeel wat er brandt!
- Kies het juiste blusmiddel (bijv. geen water op een brandende pan vet!)
Gevaren bij het blussen:
Blussen kan gevaarlijk zijn, denk aan de risico's:
- Bij het begin van een brand en bij een slechte verbranding ontstaan
koolmonoxide. CO is onzichtbaar, reukloos en smaakloos Het hoopt zich op in
uw bloed en vermindert over langere periode de opname van zuurstof in uw
bloed. (Bij kleine hoeveelheden wordt u suf, bij groter hoeveelheden kunt u
het bewusteloos raken en zelfs overlijden)
- In rook kunnen allerlei giftige stoffen zitten die voor problemen met de
ademhaling zorgen of erger.
- De warmte kan bij een brand plotseling enorm oplopen, behalve uitwendige
verbranding, kunnen ook uw longen beschadigd raken door hete dampen.
- Een draagbaar blustoestel is snel leeg, als het toestel leeg is, verlaat u
zo snel mogelijk de ruimte.
- Een slanghaspel raakt niet leeg, maar blijf op uw veiligheid letten. Als
het blussen niet lukt, zorg dat u op tijd weg bent.
Hoe te blussen:
Er zijn diverse soorten blusmiddelen,
met elk hun eigen eigenschappen. Het gebruik kan het beste in de praktijk
getraind worden. Pas dan zult u merken op welke manier u het beste kunt blussen
en hoe moeilijk het soms is om vuur te doven.