Overal waar veel mensen bij elkaar komen in een beperkte ruimte bestaat een kans op ongelukken. Discotheken vormen geen uitzondering. Er kan brand uitbreken, of een vechtpartij. Of u glijdt uit op de dansvloer. Slechts 6 van de 18 discotheken konden ons een deugdelijk rampenplan laten zien. Een paar discotheken uit ons onderzoek zijn zonder meer onveilig.
Discotheken ontvangen vaak duizenden weekeindvierders tegelijk. Er hoeft niet veel mis te gaan of de dansende massa wil nog maar één ding: naar buiten. Dat kan alleen als er met noodsituaties rekening is gehouden.
KrattenWe hebben achttien discotheken onderzocht op veiligheidsvoorzieningen. U vindt ze in de tabel, ..... Vanwege de leeftijd van het onderzoek hebben wij de namen en resultaten weggelaten.
Heel wat discotheken zijn slecht voorbereid op ongelukken. Slechts zes discotheken konden een doorwrocht en regelmatig gerepeteerd ontruimingsplan laten zien dat voorziet in de belangrijkste calamiteiten (zie de kolom veiligheidsprocedures).
Ongeveer de helft van de bezochte discotheken heeft onvoldoende dan wel moeilijk te vinden, te bereiken of the openen (nood)uitgangen. Soms worden die versperd door zitjes, geluidsapparatuur of buiten geparkeerde auto’s. Met de vluchtgangen en –trappen is het iets beter gesteld (zie de kolom vluchtwegen). Sommige schieten echter tekort. De vluchters lopen er de kans bevangen te raken door rook en hitte, over elkaar heen te vallen op gladde vloeren en afstapjes of de weg kwijt te raken omdat de pijltjes niet branden. Twee discotheken tekenen de verteringen aan op een kaart en rekenen bij vertrek af. Zij komen daardoor wellicht in de verleiding het nog even aan te kijken voordat ze tot een noodzakelijke ontruiming overgaan.
Stukgeslagen bierglasHoeveel danslustigen er tegelijk binnen mogen zijn, hangt af van de omvang van de discotheek en van het aantal nooduitgangen. Maar veel discotheken controleren het aantal aanwezigen niet systematisch; de portiers bepalen met de natte vinger of ze nog een plukje dringende gegadigden zullen binnenlaten of toch niet.
Het is zaak dat de noodverlichting aangaat als de stroom uitvalt. Maar toen we bij wijze van proef de hoofdschakelaar omdraaiden, werd het in één discotheek onheilspellend donker. In drie andere ging de noodverlichting slechts gedeeltelijk aan.
Voor de goede orde: we deden deze proef overdag, dus zonder bezoekers.
Twaalf van de achttien discotheken beschikken niet over een overal hoorbare ‘ontruimingsalarminstallatie’, zodat zij hun bezoekers in een noodsituatie geen aanwijzingen kunnen geven.
Met een stukgeslagen bierglas in de ene hand en een barkruk in de andere kan een potige jongen veel onheil aanrichten. Sommige discotheken gebruiken daarom veiligheidsglaswerk, dat verpulvert als het breekt. Je kan dan ook niet in de scherven trappen of vallen. Maar het fris komt uit een gewoon flesje en de barkrukken zitten meestal los. Een losse barkruk kan niet alleen tot een geducht wapen worden, maar ook tot een halsbrekend obstakel. Wel proberen veel discotheken wapens buiten de deur te houden door binnenkomers door een detectiepoortje te sturen en zonodig te fouilleren.
Maar weinig discotheken kunnen doeltreffend eerste hulp verlenen. De meeste hebben niet meer dan een verbandtrommel in huis; slechts een paar beschikken over een volledig ingericht eerstehulpkamer. Twee discotheken draaien zonder gediplomeerde EHBO’ers.
LoeihardDe muziek staat in het algemeen loeihard en kan het gehoor schaden. Geen enkele discotheek waarschuwt daarvoor, dit in tegenstelling tot de praktijk in Engeland. De arbeidsinspectie schrijft onder minder lawaaiige omstandigheden in werkplaatsen gehoorsbeschermers voor. Iedere discotheek zou wat rustiger zitjes moeten inrichten, waar de gasten hun oren rust kunnen gunnen.
Ten tijde van ons bezoek was ruim de helft van de discotheken minder dan een jaar geleden gecontroleerd door de gemeente. Een paar plaatselijke brandweercommandanten hebben in onze testresultaten reden gezien om in te grijpen. Verder hebben de meeste discotheekhouders verbeteringen aangebracht of toegezegd (de tabel is gebaseerd op de situatie vóór de verbeteringen). De gemeenten zouden de discotheekhouders beter moeten voorlichten en hun disco’s intensiever moeten controleren.
Ook in België, Frankrijk, Spanje, Portugal en Italië is onderzoek gedaan naar de veiligheid van discotheken. De uitkomsten daarvan zijn vergelijkbaar met onze resultaten.
Ten slotteSommige discotheekhouders in ons land nemen onvoldoende verantwoordelijkheid voor de veiligheid van hun gasten. Er zou veel gewonnen zijn als zij kratten en fusten niet langer opslaan voor nooduitgangen en op vluchtwegen. Ook zouden zij voor uiteenlopende noodsituaties een draaiboek en een ontruimingsplan moeten opstellen en met hun personeel moeten oefenen.